- Στο αρχιπέλαγος των Φιλιππίνων
- Φαλαινοκαρχαρίες στις Φιλιππίνες
- REAL DE CATORCE, MEXICO
  Στα μέρη των Huicholes

Φαλαινοκαρχαρίες στις Φιλιππίνες

«Ένα ταξίδι θεωρείται επιτυχημένο όταν έχει να σου προσφέρει τουλάχιστον μία αξέχαστη εμπειρία», μου είπε ο γάλλος Philippe όταν συναντηθήκαμε στο El Nido, στα βόρεια του νησιού Palawan. Του χαμογέλασα και του έδειξα στην κάμερά μου μια γαλάζια φωτογραφία με το μεγαλύτερο ψάρι που μου έχει ποζάρει ποτέ.

Στο δυτικό άκρο των Φιλιππίνων, σαν συνέχεια της Ινδονησίας, βρίσκονται το μακρόστενο νησί Palawan και στα βόρεια του το μικρότερο Busuanga. Αρκετά απομακρυσμένα από τα υπόλοιπα νησιά της χώρας, έχουν απομείνει από τα πιο παρθένα μέρη της νοτιοανατολικής Ασίας. Αραιοκατοικημένα και καθαρά - οι υπόλοιποι κάτοικοι των νησιών δεν τα πάνε καλά με τους κάδους απορριμμάτων - είναι από τα μέρη που δεν πρέπει να παραλείψει να επισκεφτεί ο ταξιδιώτης του αρχιπελάγους των Φιλιππίνων. Η ομορφιά και ο πλούτος της φύσης του Palawan σε κάνουν να ξεπερνάς και να ξεχνάς την ταλαιπωρία που υφίστασαι όταν ταξιδεύεις στη στεριά, σε χωματόδρομους, πολλές φορές λασπωμένους , με τα τρελά και υπερφορτωμένα, αλλά γραφικά λεωφορεία.

Τα highlights που αναφέρουν όλοι οι ταξιδιωτικοί οδηγοί γι' αυτή την γωνιά του πλανήτη είναι:
Το Subterranean River στο Sabang , ένα σπήλαιο οκτώ χιλιομέτρων, το οποίο μπορείς να το επισκεφτείς με βάρκα πλέοντας πάνω στο ποτάμι που το διατρέχει .
Το αρχιπέλαγος Bacuit κοντά στο El Nido , γεμάτο δεκάδες μικρά νησιά που η φθορά της παλίρροιας τους έχει χαρίσει υπέροχες λευκές παραλίες, κρυφές σπηλιές και έναν πλούσιο υποβρύχιο κόσμο.
Τα ιαπωνικά ναυάγια του 2ου παγκοσμίου πολέμου στο Coron που προσφέρουν αξέχαστες καταδυτικές εμπειρίες.
Όμως το Puerto Princesa, η πρωτεύουσα του  Palawan μου έκρυβε μια έκπληξη που ούτε οι καλύτεροι ταξιδιωτικοί οδηγοί δεν την αναφέρουν. Ο Toto, ένας τουριστικός πράκτορας, με πλησίασε και με ρώτησε αν θέλω να κάνω μία εκδρομή με βάρκα για να δω δελφίνια. Ομολογώ δεν ενθουσιάστηκα και τον ρώτησα αν υπάρχουν φαλαινοκαρχαρίες. Από καιρό ονειρευόμουν να συναντήσω αυτόν τον αργοκίνητο, άκακο γίγαντα, το μεγαλύτερο ψάρι των ωκεανών. Το μέγεθός του μπορεί να φτάσει τα 13 μέτρα, ενώ υπάρχουν ανεπίσημες αναφορές ακόμα και για 18 μέτρα.
Η απάντηση του Toto ήταν ότι οι ψαράδες είχαν δει μερικούς αυτές τις μέρες. Γνώριζαν την παρουσία τους και την εκμεταλλευόντουσαν ψαρεύοντας τόνους και άλλα μικρότερα ψάρια γύρω τους. Μετά από κάποιες κλήσεις από το κινητό του αποφασίσαμε να πάμε το επόμενο πρωί, με την υπόσχεση πως αν δεν έβλεπα φαλαινοκαρχαρίες δεν θα πλήρωνα. Ήταν η πρώτη φορά που θα πραγματοποιούσε ένα τέτοιο εγχείρημα.
Το βράδυ στο ξενοδοχείο συναντήθηκα με τον Duncan, έναν άγγλο επαγγελματία φωτογράφο άγριας φύσης και τον Adam, έναν μουσικό από τις ΗΠΑ που ζει στην Τζαμάικα. Και οι δύο ενθουσιάστηκαν όταν τους ανακοίνωσα την αυριανή εξόρμηση. Έτσι το επόμενο πρωί στις 7:00, οι τρεις μας επιβιβαστήκαμε σε μία παραδοσιακή φιλιππινέζικη βάρκα με καπετάνιο τον Julie και τον πιτσιρίκο βοηθό του. Δύο ώρες αργότερα βρισκόμασταν ανοικτά του Puerto Princesa, ρωτώντας τους μοναχικούς ψαράδες αν είχαν δει φαλαινοκαρχαρίες. Κάποιος μας είπε ότι εμφανίζονται στην περιοχή από τις 11:00 μέχρι τις 14:00. Δεν πρόλαβε να περάσει μισή ώρα και το χέρι του καπετάνιου έδειχνε ένα πτερύγιο να ξεπροβάλει μέσα από τη θάλασσα. Από πάνω του πετούσαν ψαροπούλια και το νερό γύρω έμοιαζε να βράζει από τα πολλά ψάρια που το περιτριγύριζαν.  «Βutanding» είπε χρησιμοποιώντας τη φιλιππινέζικη ονομασία για τον ιδιοκτήτη του πτερυγίου.
Φορέσαμε τις μάσκες και τα βατραχοπέδιλά μας, το πλησιάσαμε και ριχτήκαμε στο νερό. Οι φωνές του Julie μας κατεύθυναν προς τον φαλαινοκαρχαρία.  
Και τότε τον είδα! Τα είκοσι μέτρα που μας χώριζαν δεν ήταν ικανά να μειώσουν τον ενθουσιασμό μου, αλλά ούτε και το άγχος μου. Ο καρχαρίας ακίνητος, σχεδόν κατακόρυφος μέσα στο νερό με το τεράστιο στόμα του κοντά στην επιφάνεια, μάζευε τροφή. Οι ακτίνες του ήλιου χάνονταν στα βαθιά νερά και εκατοντάδες μικρές μέδουσες φωσφόριζαν ανάμεσα τους.
Στη μέση του πελάγους, δίπλα στον γίγαντα, ένοιωσα επισκέπτης ενός άλλου πλανήτη.

Επέστρεψα στην βάρκα ενθουσιασμένος, χωρίς να υποψιάζομαι τίποτα για την επόμενη συνάντηση. Μετά από μερικά λεπτά ψάξιμο, εμφανίστηκε ο δεύτερος φαλαινοκαρχαρίας. Το σκάφος τον πλησίασε και γρήγορα βρεθήκαμε ξανά στην θάλασσα. Ο Duncan και ο Adam πέσανε δίπλα του, ενώ εγώ ήμουν στην άλλη μεριά του σκάφους. Διέκρινα πίσω από τους φίλους τη σιλουέτα του. Τότε το ψάρι των δέκα μέτρων έκανε αργά τον γύρο της βάρκας και κατευθύνθηκε προς εμένα . Για μερικά δευτερόλεπτα τα έχασα βλέποντας αυτό το τεράστιο κεφάλι με το πλατύ στόμα να έρχεται κατά πάνω μου. Δύο σκέψεις πέρασαν αστραπιαία από το μυαλό μου: δεν τρώει ανθρώπους και πρέπει να τραβήξω φωτογραφία . Ο καρχαρίας με πλησίασε και πέρασε με το νωχελικό του στυλ από δίπλα μου τόσο κοντά που υπέκυψα στον πειρασμό να τον ακουμπήσω. Χωρίς να δείχνει ενοχλημένος συνέχισε την πορεία του μέχρι που χάθηκε στα βαθιά νερά.
Το κυνηγητό συνεχίστηκε για πολύ ώρα ακόμη. Βλέπαμε ένα πτερύγιο, το πλησιάζαμε και βουτούσαμε στο πέλαγος με την ελπίδα να βρεθούμε κοντά του. Συνήθως όμως ήταν πιο μακριά από πέντε μέτρα και φυσικά με τα βατραχοπέδιλα είναι πολύ δύσκολο να πλησιάσεις έναν φαλαινοκαρχαρία, αν αυτός δεν το θέλει. Τους βλέπαμε να απομακρύνονται αργά με τα απαλά κουνήματα της ουράς τους.
Εν τω μεταξύ ο καπετάνιος και ο βοηθός του είχαν ήδη ψαρέψει και ψήσει τρεις μικρούς τόνους και έτσι κάναμε ένα διάλειμμα, το οποίο είχαμε πραγματικά ανάγκη.
Μόλις είχαμε τελειώσει το φαγητό και οι φωνές και τα νοήματα του Julie έδειχναν έναν φαλαινοκαρχαρία, λίγο μεγαλύτερο από το σκάφος να έρχεται καταπάνω μας και να περνάει ήρεμα από κάτω. Το γκριζοπράσινο πιτσιλωτό σώμα του περνούσε αργά μπροστά από τα μάτια μας, τόσο κοντά κάτω από την βάρκα, που ήταν περίεργο πως δεν μας κούνησε. Ήταν λοιπόν ώρα για συνέχεια. Βουτήξαμε στην θάλασσα και δεν κάναμε ξανά τον κόπο να ανέβουμε. Κρατημένοι από τα πλαϊνά πτερύγια του σκάφους πλησιάζαμε τα τεράστια ψάρια και τα ακολουθούσαμε μέχρι που χανόντουσαν στην άβυσσο.
Στις 2:00 το μεσημέρι ο καπετάνιος είπε πως έπρεπε να επιστρέψουμε, καθώς ήμασταν δύο ώρες μακριά από την ακτή - και σ' αυτά τα γεωγραφικά πλάτη νυχτώνει νωρίς. Εγώ κι ο Duncan όμως θέλαμε κάτι ακόμα. Και σαν κάποιος θεός να άκουσε την επιθυμία μας, εμφανίστηκαν στα δεξιά του σκάφους μια δεκάμετρη μαμά φαλαινοκαρχαρίας ακολουθούμενη από το πέντε μέτρων μικρό της. Η μητέρα πέρασε από κάτω μας, ο Duncan άρχισε να την κυνηγάει κι εγώ παρακολουθούσα αυτό το παιχνίδι, χωρίς να δώσω σημασία σε μια λεπτομέρεια: το μικρό που εμφανίστηκε δίπλα μου σε απόσταση μισού μέτρου, ακολουθώντας κι αυτό την μητέρα του.
Πέρασε αργά από κοντά μου αλλά την τελευταία στιγμή μπήκα πάλι στον πειρασμό και το χάιδεψα. Το άγγιγμα μου όμως το τρόμαξε και με ένα απότομο κτύπημα της ουράς του επιτάχυνε προς την μαμά του. Τα μωρά φέρονται πάντα σαν μωρά ακόμα κι αν έχουν δεκαπλάσιο μέγεθος από έναν άνθρωπο.
Ήμασταν έτοιμοι να επιστρέψουμε στο λιμάνι του Puerto Princesa, γεμάτοι χαρά, δέος και φωτογραφίες! Ακόμα και ο καπετάνιος Julie ήταν ενθουσιασμένος γιατί, όπως μας διαβεβαίωνε σ' όλη την επιστροφή, ήταν η πρώτη φορά που κάποιο σκάφος έβγαινε σ' αυτές τις θάλασσες προς αναζήτηση φαλαινοκαρχαριών. Και σήμερα αυτή η επιχείρηση ήταν απόλυτα επιτυχημένη.
Το Puerto Princesa μου είχε αποκαλύψει μία από τις πολλές κρυμμένες ομορφιές του. Είχε φτάσει η ώρα να το αποχαιρετήσω και να αναχωρήσω για το El Nido και το αρχιπέλαγο Bacuit στα βόρεια του νησιού.

Που θα τον συναντήσουμε;
Παρόλο που ο φαλαινοκαρχαρίας (επίσημη ονομασία: Rhincodon typus) είναι ψάρι πελαγίσιο, συχνά πλησιάζουν τις ακτές όταν πρόκειται για φαγητό. Εμφανίζονται σε μέρη σαν το Donsol και το Batangas του νοτίου Luzon των Φιλιππίνων, στην Pemba και την Zanzibar της Τανζανίας, στην Utila στις Ονδούρες, στις ακτές της Δυτικής Αυστραλίας και στο Holbox του Yucatan στο Μεξικό.
Είναι μοναχικός τύπος και μόνο σε μέρη με άφθονη τροφή θα συναντήσουμε μαζί περισσότερους από έναν.

Η δίαιτα ενός φαλαινοκαρχαρία
Το στόμα του έχει πολλές σειρές από δόντια που δεν παίζουν όμως κανένα ρόλο στην διατροφή του. Το αγαπημένο φαγητό του είναι το φυτοπλαγκτόν, το ζωοπλαγκτόν, μικρές γαρίδες, κριλ, σουπιές και άλλα σπονδυλωτά και μαλακόστρακα, τα οποία συνήθως βρίσκονται κοντά στην επιφάνεια της θάλασσας.  Έτσι τον συναντάμε συνήθως σε θάλασσες θολές λόγω του μεγάλου πληθυσμού αυτών των μικροοργανισμών. Ο φαλαινοκαρχαρίας γεμίζει το στόμα του με νερό, το κλείνει και μετά αποβάλει το νερό από τα βράγχια του παγιδεύοντας ως τροφή οτιδήποτε είναι μεταξύ δύο και τριών εκατοστών.

 Τελευταίες νέα από το Puerto Princesa
Ένα αυστηρό πρόγραμμα για την προστασία του φαλαινοκαρχαρία και την προώθησή του σαν τουριστική ατραξιόν ξεκινάει στην περιοχή. Το πρόγραμμα θα περιλαμβάνει και εκπαίδευση ντόπιων κατοίκων στην παρατήρηση φαλαινοκαρχαριών για να εργαστούν ως τουριστικοί οδηγοί.
Ο Toto είναι ο πρώτος ταξιδιωτικός πράκτορας στο Puerto Princesa που προσφέρει τουριστικές εκδρομές στους φαλαινοκαρχαρίες, στην τιμή των 750 pesos (περίπου 13 €) το άτομο.

ΡΧΙΚΗ     ΓΩ     ΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ     ΩΤΟΓΡΑΦΙΑ     >VIDEO ART     ΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ